Ідэалогія 1 значэння

-1-

Малы тлумачальны слоўнік сацыялагічных тэрмінаў

Ідэалогія (ideology), тэрмін, прапанаваны французскім пісьменнікам Дэсту дэ Трасі пры канцы XVIIІ ст. дзеля абазначэння навукі, якая мае вывучаць ідэі; у сацыяльнай тэорыі паняцце распрацоўвалі перадусім К.Маркс, які азначыў ідэалогію як «зманлівую свядомасць», г.зн. як мысленне, неадэкватнае рэальнасці, і К.Мангайм, які ў працы «Ідэалогія і ўтопія» пісаў: «У паняцці «ідэалогія» адлюстравана адкрыццё, зробленае ў працэсе палітычнай барацьбы, а менавіта: мысленне панавальных групаў можа быць гэтак моцна звязаным з пэўнай сітуацыяй, што тыя групы проста не ў стане заўважыць некаторыя факты, якія маглі б пахіснуць іхную ўпэўненасць у сваім панаванні». Мангайм проціпастаўляе ідэалогію ўтопіі, якая ёсць формай свядомасці прыгнечаных сацыяльных групаў.